Leren in een groep: (h)erkenning voor kinderen, jongeren én ouders

Bij MetMaya werken dramatherapeut Mathilde Tubben (links op de foto) en projectleider Silvia van Mameren (rechts op de foto) aan groepsgerichte jeugdhulp die niet aanbodgericht is, maar vraag- en doelgericht.

“Dramatherapie is mijn vak”
Mathilde Tubben werkt al bijna veertig jaar als dramatherapeut. Ze werkte met vrijwel alle leeftijden. “Maar als ik echt moet kiezen (met het mes op de keel) dan kies ik voor het werken met jongeren, omdat ik dat uitdagender vind. Maar ik hoef gelukkig niet te kiezen.”

Naast haar werk in de behandelkamer ontwikkelde zij als onderzoeker de Tubben Egosterkte Schaal (TES), een dramatherapeutisch instrument voor kinderen in de basisschoolleeftijd. Dat onderzoek gebruikt ze nu in haar dagelijkse praktijk én in het opleiden van collega’s.
“Het is mooi dat onderzoek en praktijk zo samenkomen. Wat ik zie in de therapie en groepen neem ik mee in de scholing – en andersom.”

Silvia van Mameren werkt sinds deze zomer bij MetMaya als projectleider e-health en groepsgericht werken. Ze was 35 jaar actief als hulpverlener en projectleider, onder andere in de specialistische jeugdhulp en wijkteams. “Groepsgericht werken is voor mij allesbehalve nieuw. Ik werkte 25 jaar geleden al met oudergroepen. Het is een effectieve manier van behandelen – mits je het goed inzet.”

Een andere manier van kijken
Volgens Silvia is er binnen MetMaya een duidelijke ontwikkeling gaande. We kijken: wat is de vraag, wat is het doel en is een groep daar het juiste antwoord op?”

Mathilde herkent die beweging.
“Dat vraaggericht werken vind ik een heel mooi uitgangspunt. Het dwingt ons om steeds scherp te blijven: voor wie doen we dit en waarom?”

Elke groep gaan we vooraf inhoudelijk bespreken in een interne expertisegroep. Silvia:
“We gaan toetsen op kwaliteit, duur en ontwikkeling. Past dit binnen onze bedoeling? Is dit specialistische hulp of kan het ook in het ‘voorveld’? Want lokale (wijk)teams ontwikkelen ook groepen. Onze specialistische inzet moet aanvullend blijven, voor de zwaardere problematiek.”

Samen oefenen in de brugklasgroep
Een concreet voorbeeld is de brugklasgroep voor jongeren met kenmerken van autisme (ASS). De overgang naar de middelbare school is voor veel van hen een spannende stap. Het gaat om kinderen met complexe problemen en de diagnose of de kenmerken van ASS. Je hebt echt met gedrag te maken wat in principe niet zo groepsgericht of op een ander is gericht. Dat betekent dat wij als therapeuten hard moeten werken. Wij garanderen een positieve groepservaring en dat is voor heel veel van deze kinderen de allereerste.

Mathilde:
“Voor de zomervakantie komen ze al een paar keer bij elkaar. Dat is eigenlijk een kleine oefening in wat ze straks gaan meemaken: een nieuwe groep, nieuwe contacten. We oefenen met kennismaken, met afscheid nemen van de basisschool. Dat laatste is belangrijker dan je denkt.”

Veel jongeren hebben negatieve ervaringen achter de rug.
“Als je gepest bent of je er nooit echt bij hoorde, begin je met een soort gat in je sociale cv. In de groep werken we eraan dat ze een positieve groepservaring opdoen. Voor sommigen is dat echt de eerste keer.”

Na de zomervakantie sluit de begeleiding direct aan op de eerste weken op school.
“We zitten er meteen bij,” zegt Mathilde. “Wat ging goed? Waar liep je vast? Zo kunnen we direct helpen bijsturen.”

Ook ouders worden actief betrokken.
Silvia: “Deze ouders zijn vaak jarenlang heel intensief betrokken geweest. Hun rol en positie is erg belangrijk in de hulp en ontwikkeling van hun kind.
Mathilde vult aan: “Daarom hebben we ouderbijeenkomsten. Ouders ontmoeten elkaar, delen ervaringen over schoolkeuzes en merken dat ze niet de enigen zijn. Dat geeft steun. En we geven ook duidelijke do’s en don’ts mee.”

Ruimte voor wat er vanbinnen speelt
Naast trainingsgroepen begeleidt Mathilde procesgroepen voor jongeren in de onderbouw van het voortgezet onderwijs.
“Dat zijn groepen waarin het meer gaat over identiteit en wat er vanbinnen speelt,” legt ze uit. “Iedereen vertelt iets waar hij of zij trots op is en iets waarover twijfel is. Dat alleen al is vaak spannend.”

Daarna volgt een ervaringsgerichte opdracht.
“We laten jongeren bijvoorbeeld samenwerken in een fysieke opdracht of werken met maskers om zichtbaar te maken wat je aan de buitenkant laat zien en wat je vanbinnen voelt. Door het te doen, wordt het concreet.”

Silvia is benieuwd hoe dat werkt in een doorlopende groep waarin jongeren in- en uitstromen.
Mathilde: “Dat is juist leerzaam. Nieuwe jongeren zijn gespannen, maar degenen die er al langer zitten ook. Die leren omgaan met verandering en groeien in hun rol. Dat zie je echt gebeuren.”

Goed is goed genoeg
Een belangrijk uitgangspunt is dat een   behandeling niet langer duurt dan nodig is. Sommige kinderen en jongeren zijn na een groepsbehandeling klaar. Anderen hebben soms nog individuele of gezinshulp nodig vanuit MetMaya. Dat is maatwerk, waarbij goed, goed genoeg is. En altijd in overleg met de kinderen, jongeren en hun ouders.

Mathilde: “Jongeren hebben daar zelf een goed kompas voor. Als ze voelen dat ze verder kunnen, dan ben ik klaar als hulpverlener.”
Silvia sluit daarbij aan: “We moeten blijven kijken: is het doel behaald? Dan stoppen we. Zo zorgen we dat specialistische hulp beschikbaar blijft voor de jongeren die dit het hardst nodig hebben.”

Groepsgericht werken bij MetMaya betekent volgens beiden vooral samen leren.
Mathilde: “In een groep oefen je met echte mensen, met echte reacties.”
Silvia: “En als we dat vraag- en doelgericht doen, is het niet alleen effectief, maar ook duurzaam georganiseerd. We pakken steeds minder vragen individueel op binnen MetMaya en steeds meer groepsgericht waar dat passend is.”

Zo bouwen we samen met onze partners aan jeugdhulp die past bij de vraag van vandaag – en bij de jongeren die opgroeien in de regio Amersfoort.

Interesse om bij MetMaya te komen werken? Neem een kijkje op:
Werken bij MetMaya – Werken bij MetMaya – Jeugdhulp dichtbij