Van overleven naar verbinden, het verhaal van Alex

De kracht van ervaringsdeskundigen

Bij MetMaya werken in ieder team ervaringsdeskundigen. Dankzij hun persoonlijke geschiedenis én professionele ontwikkeling weten zij jongeren en gezinnen te raken op een manier die anderen soms niet lukt. In dit tweede artikel over ervaringsdeskundigen deelt Alex Latumahina (51 jaar) zijn verhaal. Hij werkt als ervaringsdeskundige in het MetMaya team Amersfoort West. Zijn verleden blijkt van grote waarde in zijn werk waarin hij hoop, herstel en verbinding brengt.

Opgroeien in onveiligheid

Als kind groeide Alex op in een zeer onstabiele gezinssituatie.

‘Als klein kind heb ik alles gezien wat een kind op die leeftijd niet hoort te zien. Huiselijk geweld, drugsdeals, noem maar op. Ik ben daarnaast geboren uit een neef en nichtrelatie. Daardoor werd ik door de hele gemeenschap, zowel de Nederlandse als mijn eigen Molukse gemeenschap, met de nek aangekeken. Dat kwam er ook nog eens bij. Dus wat deed ik, ik ging zelf middelen gebruiken. Om de trauma’s te verlichten.’

Dieper in de problemen

Hierdoor kwam Alex in een circuit terecht dat hem nog verder in moeilijkheden bracht.

‘Ik ben een fanatieke voetbalkijker. Ik werd meegenomen in de sleur van gewelddadigheden wat mijn ego goed deed. De mentale pijn werd verdreven door de fysieke pijn. Ik zette een masker op, waardoor ik een houding kreeg van: ik heb een hekel aan jullie allemaal. Kom niet bij me in de buurt.’

Hij merkte dat hij op deze manier steeds meer mensen begon weg te jagen en er uiteindelijk alleen voor kwam te staan.

‘Relaties gingen steeds stuk. Toen dacht ik: of ik blijf steeds teruggrijpen naar de middelen en ik kijk steeds naar het verleden. Of ik kijk vooruit en ga het anders doen. Je bent altijd nog baas over je eigen leven.’

De omslag: leren door te delen

In 2014 kwam er een omslag toen Alex zich aanmeldde als “levend boek” bij Human Library. Een Human Library is een initiatief waarbij mensen als “levende boeken” hun persoonlijke verhalen delen. Bezoekers kunnen in gesprek gaan met iemand die bijvoorbeeld discriminatie heeft ervaren of een stereotype wil doorbreken. Het doel is om vooroordelen te verminderen en meer begrip te creëren.

‘Vanuit daar heb ik geleerd hoe je mensen kunt voorlichten. Na verschillende werkervaringen en cursussen ben ik de opleiding voor ervaringsdeskundigen gaan doen. Die ronde ik af met een 9,5, terwijl ik heel laag was opgeleid. Daar ben ik best wel trots op, ja!’

Verbinding als uitgangspunt

‘Onze belangrijkste taak is verbinding maken. Met ouders, jongeren en collega-jeugdhulpverleners. Wij vinden soms net een andere ingang. Daarnaast zijn we sterke bruggenbouwers die deze verbindingen in stand houden. Soms wordt vooraf al gezegd: dit is een situatie waar een ervaringsdeskundige waarschijnlijk goed mee aan de slag kan.’

De expertise van Alex ligt bij middelengebruik.

‘Je schrikt toch wel als een dertien- of veertienjarige hier al problemen mee heeft. Dat was in mijn tijd echt niet zo.’

Vluchten in middelen of schermen

Het is soms ook een combinatie van een uitvlucht zoeken in middelengebruik en in de virtuele wereld.

‘Via gamen spreken mensen elkaar in een wereld waarin ze zich verschuilen en veilig voelen. Dat is wel een van de meest voorkomende verslavingen en echt wel een gevaar. Jongeren raken door hun verblijf in die virtuele wereld ook de verbinding met de echte wereld een beetje kwijt.’

Dit vluchtgedrag ziet hij ook bij ouders.

‘We zien ouders met enorme verslavingen. Zodat ze niet hoeven nadenken over wat er thuis allemaal gebeurt. Er ontstaat kopieergedrag bij die kinderen. Ze zien vader gamen en misschien ook blowen. En als je vanuit thuis niet wordt gestimuleerd om naar school te gaan, dan blijf je thuis. Zo ontstaan al heel snel problemen.’

Een bron van hoop en perspectief

Zijn aanwezigheid als ervaringsdeskundige maakt zichtbaar verschil, ook voor collega’s:

‘Een collega zei laatst: “Als ik jou zie, dan zie ik hoop.”’

Voor Alex is dat een belangrijke erkenning:

‘Je staat natuurlijk ook wel eens machteloos omdat je niets kunt doen. Maar ik ben tevreden dat ik jongeren of ouders kan begeleiden en hoop kan bieden.’

Deze woorden onderstrepen hoe ervaringsdeskundigen binnen MetMaya worden gewaardeerd. Ze brengen niet alleen hun eigen verhaal mee, maar zijn ook inspirerende collega’s. Door hun aanwezigheid ontstaat er in teams meer begrip, gelijkwaardigheid en een ander soort nabijheid. Zij zijn het levende bewijs dat herstel mogelijk is en geven hoop. Juist op momenten dat anderen het even niet meer zien.

Samen maken we het verschil

Ervaringsdeskundigen zoals Alex laten zien wat er mogelijk is als je ervaring inzet als kracht. Ze spreken de taal van jongeren, begrijpen ouders en brengen hun verhaal in bij collega’s.

Hun kracht zit niet alleen in wat ze hebben meegemaakt, maar vooral in hun moed om dit te delen en hun nabijheid in het contact. Zo geven zij vorm aan wat MetMaya belangrijk vindt: samen, nabij en moedig.

MetElkaar maken we het verschil voor kinderen, jongeren en gezinnen!